เกษตรทฤษฎีใหม่เป็นแนวทางการเกษตรที่ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) ทรงพระราชทานให้กับพสกนิกรชาวไทย เพื่อแก้ปัญหาความยากจนและความไม่มั่นคงทางอาหารของเกษตรกร โดยยึดหลัก "เศรษฐกิจพอเพียง" ที่เน้นการพึ่งพาตนเองอย่างสมดุล

แนวคิดนี้ไม่เพียงเป็นประโยชน์ในอดีต แต่ยังสามารถประยุกต์ใช้ได้ในยุคปัจจุบัน ที่เกษตรกรต้องเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงทางสภาพอากาศและเศรษฐกิจ

เกษตรทฤษฎีใหม่คืออะไร?

เกษตรทฤษฎีใหม่เป็นรูปแบบการจัดการพื้นที่เกษตรกรรมแบบบูรณาการ แบ่งพื้นที่ออกเป็น 4 ส่วนตามอัตราส่วน 30:30:30:10 เพื่อให้เกิดความสมดุลระหว่างการผลิต การบริโภคในครัวเรือน และการสร้างรายได้ ดังนี้

1. 30% – ขุดสระเก็บน้ำ

   • เพื่อใช้ในการเกษตรในช่วงแล้ง

   • สามารถเลี้ยงปลาหรือพืชน้ำสร้างรายได้เสริม

2. 30% – ปลูกข้าวหรือพืชอาหารหลัก

   • ปลูกข้าวไว้บริโภคในครัวเรือน ลดค่าใช้จ่าย

   • หากเหลือจึงนำไปขาย

3. 30% – ปลูกพืชไร่ พืชสวน หรือไม้ผล

   • ปลูกพืชหลากหลายชนิดเพื่อสร้างรายได้ตลอดปี

   • เช่น มะม่วง มะนาว ผักสวนครัว ไม้เศรษฐกิจ

4. 10% – ที่อยู่อาศัยและเลี้ยงสัตว์

   • สร้างบ้านเรือนและเลี้ยงสัตว์ เช่น ไก่ ปลา โค-กระบือ

   • ใช้พื้นที่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด

   • วัตถุประสงค์ของเกษตรทฤษฎีใหม่

   • เพื่อให้เกษตรกรพึ่งพาตนเองได้

     • มีอาหารเพียงพอ ไม่ต้องซื้อหาจากตลาด

     • ลดความเสี่ยงจากราคาพืชผลผันผวน

   • เพื่อบริหารจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ

     • มีน้ำใช้ตลอดปี แม้ในฤดูแล้ง

   • เพื่อสร้างรายได้ที่มั่นคง

     • จากการขายผลผลิตทางการเกษตรที่หลากหลาย

   • เพื่อสร้างความยั่งยืนให้ระบบนิเวศ

     • ใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างสมดุล

     • เกษตรทฤษฎีใหม่ในยุคปัจจุบัน

       แม้เกษตรทฤษฎีใหม่จะเกิดขึ้นเมื่อหลายสิบปีก่อน แต่ยังสามารถปรับใช้กับยุคดิจิทัลได้ เช่น
       ✅ ใช้เทคโนโลยีช่วยจัดการน้ำ (เช่น ปั๊มน้ำพลังงานแสงอาทิตย์)
       ✅ ปลูกพืชแนวใหม่ที่ตลาดต้องการ (เช่น พืชอินทรีย์ สมุนไพร)
       ✅ ขายผลผลิตผ่านออนไลน์ เพื่อเพิ่มช่องทางตลาด
        

ที่มา : กรมเกษตรและสหกรณ์